ত্রিকোণমিতিক অনুপাত : অনুশীলনী-৯ - সৃজনশীল - ৬৩
| Article Stats | 💤 Page Views |
|---|---|
|
Reading Effort 439 words | 3 mins to read |
Total View 0 |
|
Last Updated 7 minutes ago |
Today View 0 |
৬৩ $P = \sin A$, $Q = \cos A$ এবং $R = \tan A$
- (ক) দেখাও যে, $\frac{1}{P^2} - \frac{1}{R^2} = 1$
- (খ) প্রমাণ কর যে, $\sqrt{\frac{1-P}{1+P}} =\frac{1}{Q}-R$
- (গ) সমাধান কর: $P+Q=1$ যখন, $0^\circ \le A \le 90^\circ$
(ক) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$P = \sin A$ এবং $R = \tan A$
বামপক্ষ,
$= \frac{1}{P^2} - \frac{1}{R^2}$
মান বসিয়ে পাই,
$= \frac{1}{(\sin A)^2} - \frac{1}{(\tan A)^2}$
$= \frac{1}{\sin^2 A} - \frac{1}{\tan^2 A}$
আমরা জানি, $\tan A = \frac{\sin A}{\cos A}$
$= \frac{1}{\sin^2 A} - \frac{1}{\frac{\sin^2 A}{\cos^2 A}}$
$= \frac{1}{\sin^2 A} - \frac{\cos^2 A}{\sin^2 A}$
লসাগু করে পাই,
$= \frac{1 - \cos^2 A}{\sin^2 A}$
যেহেতু, $1 - \cos^2 A = \sin^2 A$
$= \frac{\sin^2 A}{\sin^2 A}$
$= 1$
$=$ ডানপক্ষ
সুতরাং, $\frac{1}{P^2} - \frac{1}{R^2} = 1$ Shown
(খ) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$P = \sin A$, $Q = \cos A$ এবং $R = \tan A$
বামপক্ষ,
$= \sqrt{\frac{1-P}{1+P}}$
মান বসিয়ে পাই,
$= \sqrt{\frac{1 - \sin A}{1 + \sin A}}$
লব ও হরকে হরের অনুবন্ধী রাশি $(1 - \sin A)$ দ্বারা গুণ করে পাই,
$= \sqrt{\frac{(1 - \sin A)(1 - \sin A)}{(1 + \sin A)(1 - \sin A)}}$
$= \sqrt{\frac{(1 - \sin A)^2}{1 - \sin^2 A}}$
যেহেতু, $1 - \sin^2 A = \cos^2 A$
$= \sqrt{\frac{(1 - \sin A)^2}{\cos^2 A}}$
$= \frac{1 - \sin A}{\cos A}$
$= \frac{1}{\cos A} - \frac{\sin A}{\cos A}$
আবার মান বসিয়ে পাই,
$= \frac{1}{Q} - R$ [যেহেতু $Q = \cos A$ এবং $\frac{\sin A}{\cos A} = \tan A = R$]
$=$ ডানপক্ষ
সুতরাং, $\sqrt{\frac{1-P}{1+P}} =\frac{1}{Q}-R$ Proved
(গ) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$P + Q = 1$
মান বসিয়ে পাই,
বা, $\sin A + \cos A = 1$
উভয়পক্ষকে বর্গ করে পাই,
বা, $(\sin A + \cos A)^2 = 1^2$
বা, $\sin^2 A + \cos^2 A + 2\sin A \cos A = 1$
আমরা জানি, $\sin^2 A + \cos^2 A = 1$
বা, $1 + 2\sin A \cos A = 1$
বা, $2\sin A \cos A = 1 - 1$
বা, $2\sin A \cos A = 0$
বা, $\sin A \cos A = 0$
হয়,
$\sin A = 0$
বা, $\sin A = \sin 0^\circ$
$\therefore A = 0^\circ$
অথবা,
$\cos A = 0$
বা, $\cos A = \cos 90^\circ$
$\therefore A = 90^\circ$
শর্ত দেওয়া আছে, $0^\circ \le A \le 90^\circ$। এখানে $A = 0^\circ$ এবং $A = 90^\circ$ উভয় মানই শর্ত পূরণ করে এবং প্রদত্ত সমীকরণটিকে সিদ্ধ করে (যেমন: $\sin 0^\circ + \cos 0^\circ = 0 + 1 = 1$ এবং $\sin 90^\circ + \cos 90^\circ = 1 + 0 = 1$)।
সুতরাং, নির্ণেয় সমাধান $A = 0^\circ, 90^\circ$। Answer
Comments (0)