ত্রিকোণমিতিক অনুপাত : অনুশীলনী-৯ - সৃজনশীল - ৫০
| Article Stats | 💤 Page Views |
|---|---|
|
Reading Effort 342 words | 2 mins to read |
Total View 4 |
|
Last Updated 50 minutes ago |
Today View 4 |
৫০ $\triangle XYZ$-এ $\angle Y = 90^\circ$, $XY=1$ একক এবং ভো $\tan X = 1$
- (ক) $XZ$ এর মান নির্ণয় কর।
- (খ) $\sec^2 X + \cot^2 Z + \sin^2 Z$ এর মান নির্ণয় কর।
- (গ) প্রমাণ কর যে, $\frac{1 - \sin^2 X}{1 + \sin^2 X} + \frac{2 \tan^2 X}{3 \sin^2 X} = \frac{5}{3}$
(ক) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$\triangle XYZ$-এ $\angle Y = 90^\circ$ (সমকোণ)
$XY = 1$ একক এবং $\tan X = 1$
আমরা জানি, $\tan X =$লম্ব⁄ভূমি$= \frac{YZ}{XY}$
বা, $\frac{YZ}{1} = 1$
$\therefore YZ = 1$ একক
পিথাগোরাসের উপপাদ্য অনুসারে পাই,
$XZ^2 = XY^2 + YZ^2$
বা, $XZ^2 = (1)^2 + (1)^2$
বা, $XZ^2 = 1 + 1$
বা, $XZ^2 = 2$
$\therefore XZ = \sqrt{2}$ একক
সুতরাং, $XZ$ এর মান $\sqrt{2}$ একক। Answer
(খ) নং এর সমাধান
'ক' হতে পাই,
$XY = 1$, $YZ = 1$ এবং অতিভুজ $XZ = \sqrt{2}$
এখানে,
$\sec X =$অতিভুজ⁄ভূমি$= \frac{XZ}{XY} = \frac{\sqrt{2}}{1} = \sqrt{2}$
$\cot Z =$ভূমি⁄লম্ব$= \frac{YZ}{XY} = \frac{1}{1} = 1$
$\sin Z =$লম্ব⁄অতিভুজ$= \frac{XY}{XZ} = \frac{1}{\sqrt{2}}$
প্রদত্ত রাশি $= \sec^2 X + \cot^2 Z + \sin^2 Z$
মান বসিয়ে পাই,
$= (\sqrt{2})^2 + (1)^2 + \left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)^2$
$= 2 + 1 + \frac{1}{2}$
$= 3 + \frac{1}{2}$
$= \frac{6 + 1}{2}$
$= \frac{7}{2}$
সুতরাং, নির্ণেয় মান $\frac{7}{2}$। Answer
(গ) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$\tan X = 1$
বা, $\tan X = \tan 45^\circ$
$\therefore X = 45^\circ$
অতএব,
$\sin X = \sin 45^\circ = \frac{1}{\sqrt{2}}$
$\tan X = \tan 45^\circ = 1$
বামপক্ষ,
$= \frac{1 - \sin^2 X}{1 + \sin^2 X} + \frac{2 \tan^2 X}{3 \sin^2 X}$
মান বসিয়ে পাই,
$= \dfrac{1 - \left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)^2}{1 + \left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)^2} + \frac{2 (1)^2}{3 \left(\frac{1}{\sqrt{2}}\right)^2}$
$= \dfrac{1 - \frac{1}{2}}{1 + \frac{1}{2}} + \frac{2 \times 1}{3 \times \frac{1}{2}}$
$= \dfrac{\frac{1}{2}}{\frac{3}{2}} + \frac{2}{\frac{3}{2}}$
$= \frac{1}{2} \times \frac{2}{3} + 2 \times \frac{2}{3}$
$= \frac{1}{3} + \frac{4}{3}$
$= \frac{1 + 4}{3}$
$= \frac{5}{3}$
$=$ ডানপক্ষ
সুতরাং, $\frac{1 - \sin^2 X}{1 + \sin^2 X} + \frac{2 \tan^2 X}{3 \sin^2 X} = \frac{5}{3}$ Proved
Comments (0)