সূচক ও লগারিদম : অনুশীলনী-৪ - সৃজনশীল - ২
| Article Stats | 📡 Page Views |
|---|---|
|
Reading Effort 354 words | 2 mins to read |
Total View 1 |
|
Last Updated 1 hour ago |
Today View 1 |
২ $A = \left( 2a^{-1} + 3b^{-1} \right)^{-1}$, $B = \sqrt [pq] {\dfrac{x^p}{x^q}} \times \sqrt [qr] {\dfrac{x^q}{x^r}} \times \sqrt [rp] {\dfrac{x^r}{x^p}}$ এবং $C = \dfrac{5^{m+1}}{\left( 5^m \right)^{m-1}} \div \dfrac{ 25^{m+1} }{ \left( 5^{m-1} \right)^{m+1}}$
- (ক) $A$ এর মান নির্ণয় কর।
- (খ) দেখাও যে, $B + \sqrt [4] {81} = 4$
- (গ) দেখাও যে, $B \div C = 25$
(ক) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$A = \left( 2a^{-1} + 3b^{-1} \right)^{-1}$
$= \left( 2 \cdot \dfrac{1}{a} + 3 \cdot \dfrac{1}{b} \right)^{-1}$
$= \left( \dfrac{2}{a} + \dfrac{3}{b} \right)^{-1}$
$= \left( \dfrac{2b + 3a}{ab} \right)^{-1}$
$= \dfrac{ab}{2b + 3a}$
$= \dfrac{ab}{3a + 2b}$
সুতরাং, নির্ণেয় মান $\dfrac{ab}{3a + 2b}$। Answer
(খ) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$B = \sqrt [pq] {\dfrac{x^p}{x^q}} \times \sqrt [qr] {\dfrac{x^q}{x^r}} \times \sqrt [rp] {\dfrac{x^r}{x^p}}$
প্রথমে $B$ এর মান নির্ণয় করি,
$B = \left( x^{p-q} \right)^{\frac{1}{pq}} \times \left( x^{q-r} \right)^{\frac{1}{qr}} \times \left( x^{r-p} \right)^{\frac{1}{rp}}$
$= x^{\frac{p-q}{pq}} \times x^{\frac{q-r}{qr}} \times x^{\frac{r-p}{rp}}$
$= x^{\left(\frac{p}{pq} - \frac{q}{pq}\right)} \times x^{\left(\frac{q}{qr} - \frac{r}{qr}\right)} \times x^{\left(\frac{r}{rp} - \frac{p}{rp}\right)}$
$= x^{\left(\frac{1}{q} - \frac{1}{p}\right)} \times x^{\left(\frac{1}{r} - \frac{1}{q}\right)} \times x^{\left(\frac{1}{p} - \frac{1}{r}\right)}$
ভিত্তি একই হওয়ায় পাওয়ারগুলো যোগ হবে,
$= x^{\frac{1}{q} - \frac{1}{p} + \frac{1}{r} - \frac{1}{q} + \frac{1}{p} - \frac{1}{r}}$
$= x^0$
$\therefore B = 1$
এখন,
বামপক্ষ,
$= B + \sqrt [4] {81}$
$= 1 + \left( 3^4 \right)^{\frac{1}{4}}$ [মান বসিয়ে]
$= 1 + 3^{4 \times \frac{1}{4}}$
$= 1 + 3^1$
$= 1 + 3$
$= 4$
$=$ ডানপক্ষ
সুতরাং, $B + \sqrt [4] {81} = 4$ Shown
(গ) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$C = \dfrac{5^{m+1}}{\left( 5^m \right)^{m-1}} \div \dfrac{ 25^{m+1} }{ \left( 5^{m-1} \right)^{m+1}}$
প্রথমে $C$ এর মান নির্ণয় করি,
$C = \dfrac{5^{m+1}}{5^{m^2-m}} \div \dfrac{ \left(5^2\right)^{m+1} }{ 5^{m^2-1}}$
$= 5^{(m+1) - (m^2-m)} \div \dfrac{ 5^{2m+2} }{ 5^{m^2-1}}$
$= 5^{m+1-m^2+m} \div 5^{(2m+2) - (m^2-1)}$
$= 5^{-m^2+2m+1} \div 5^{2m+2-m^2+1}$
$= 5^{-m^2+2m+1} \div 5^{-m^2+2m+3}$
$= 5^{(-m^2+2m+1) - (-m^2+2m+3)}$
$= 5^{-m^2+2m+1+m^2-2m-3}$
$= 5^{-2}$
$= \dfrac{1}{5^2}$
$\therefore C = \dfrac{1}{25}$
(খ) হতে প্রাপ্ত, $B = 1$
এখন,
বামপক্ষ,
$= B \div C$
$= 1 \div \dfrac{1}{25}$
$= 1 \times \dfrac{25}{1}$
$= 25$
$=$ ডানপক্ষ
সুতরাং, $B \div C = 25$ Shown
Comments (0)