সূচক ও লগারিদম : অনুশীলনী-৪ - সৃজনশীল - ১০
| Article Stats | 📡 Page Views |
|---|---|
|
Reading Effort 244 words | 2 mins to read |
Total View 1 |
|
Last Updated 1 hour ago |
Today View 0 |
১০ $p = \dfrac{5^a}{5^b}$, $q = \dfrac{5^b}{5^c}$ এবং $r = \dfrac{5^c}{5^a}$ হয়।
- (ক) $p^{a+b} \times q^{b+c}$ এর মান নির্ণয় কর।
- (খ) $p^{\frac{1}{ab}} \times q^{\frac{1}{bc}} \times r^{\frac{1}{ca}}$ এর সরলীকরণ কর।
- (গ) দেখাও যে, $\dfrac{q^a}{r^b} \times p^c = 5^{2b(a-c)}$
(ক) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$p = \dfrac{5^a}{5^b} = 5^{a-b}$
$q = \dfrac{5^b}{5^c} = 5^{b-c}$
প্রদত্ত রাশি,
$= p^{a+b} \times q^{b+c}$
মান বসিয়ে পাই,
$= (5^{a-b})^{a+b} \times (5^{b-c})^{b+c}$
$= 5^{(a-b)(a+b)} \times 5^{(b-c)(b+c)}$
$= 5^{a^2-b^2} \times 5^{b^2-c^2}$
$= 5^{a^2-b^2+b^2-c^2}$
$= 5^{a^2-c^2}$
সুতরাং, নির্ণেয় মান $5^{a^2-c^2}$। Answer
(খ) নং এর সমাধান
দেওয়া আছে,
$p = \dfrac{5^a}{5^b} = 5^{a-b}$
$q = \dfrac{5^b}{5^c} = 5^{b-c}$
$r = \dfrac{5^c}{5^a} = 5^{c-a}$
প্রদত্ত রাশি,
$= p^{\frac{1}{ab}} \times q^{\frac{1}{bc}} \times r^{\frac{1}{ca}}$
মান বসিয়ে পাই,
$= (5^{a-b})^{\frac{1}{ab}} \times (5^{b-c})^{\frac{1}{bc}} \times (5^{c-a})^{\frac{1}{ca}}$
$= 5^{\frac{a-b}{ab}} \times 5^{\frac{b-c}{bc}} \times 5^{\frac{c-a}{ca}}$
$= 5^{\frac{a}{ab} - \frac{b}{ab}} \times 5^{\frac{b}{bc} - \frac{c}{bc}} \times 5^{\frac{c}{ca} - \frac{a}{ca}}$
$= 5^{\frac{1}{b} - \frac{1}{a}} \times 5^{\frac{1}{c} - \frac{1}{b}} \times 5^{\frac{1}{a} - \frac{1}{c}}$
$= 5^{\frac{1}{b} - \frac{1}{a} + \frac{1}{c} - \frac{1}{b} + \frac{1}{a} - \frac{1}{c}}$
$= 5^0$
$= 1$
সুতরাং, নির্ণেয় মান $1$। Answer
(গ) নং এর সমাধান
(খ) হতে পাই,
$p = 5^{a-b}$
$q = 5^{b-c}$
$r = 5^{c-a}$
বামপক্ষ,
$= \dfrac{q^a}{r^b} \times p^c$
মান বসিয়ে পাই,
$= \dfrac{(5^{b-c})^a}{(5^{c-a})^b} \times (5^{a-b})^c$
$= \dfrac{5^{ab-ac}}{5^{bc-ab}} \times 5^{ac-bc}$
$= 5^{(ab-ac) - (bc-ab)} \times 5^{ac-bc}$
$= 5^{ab-ac-bc+ab} \times 5^{ac-bc}$
$= 5^{2ab-ac-bc} \times 5^{ac-bc}$
$= 5^{2ab-ac-bc+ac-bc}$
$= 5^{2ab-2bc}$
$= 5^{2b(a-c)}$
$=$ ডানপক্ষ
সুতরাং, $\dfrac{q^a}{r^b} \times p^c = 5^{2b(a-c)}$ Shown
Comments (0)